BioInnovations EdiX Group

Chăm sóc hoa, cây cảnh sau Tết để luôn tươi đẹp và bền sức đến năm sau

Sau mỗi dịp Tết Nguyên đán, nhiều gia đình thường tiếc nuối khi những chậu hoa rực rỡ ngày xuân dần tàn úa, cây cảnh không còn giữ được vẻ sung mãn như lúc mới mua. Thực tế, phần lớn các loại cây cảnh chưng Tết đều có thể tiếp tục nuôi dưỡng và phục hồi nếu được chăm sóc đúng kỹ thuật. Vấn đề không nằm ở việc cây “hết thời”, mà ở cách chúng ta xử lý sau giai đoạn ra hoa và trưng bày trong điều kiện môi trường thay đổi.

Dưới đây là những nguyên tắc và kỹ thuật quan trọng giúp hoa, cây cảnh sau Tết phục hồi tốt, sinh trưởng ổn định và có thể tiếp tục chơi đến mùa sau, thậm chí đẹp hơn thời điểm mới mua về.

Bạn đọc có thể tham khảo thêm nội dung tiếp theo để có cái nhìn đầy đủ và cụ thể hơn: cơ sở nuôi cấy mô thực vật

Cắt tỉa hoa và cành lá tàn úa đúng kỹ thuật

Ngay sau khi hoa tàn, việc đầu tiên cần thực hiện là cắt bỏ toàn bộ phần hoa đã héo, cành khô, lá vàng hoặc sâu bệnh. Đây là bước quan trọng nhằm giúp cây tập trung dinh dưỡng nuôi thân và rễ thay vì tiếp tục duy trì các bộ phận đã suy yếu.

Khi cắt tỉa, nên dùng kéo sắc, sạch để tránh làm dập mô cây. Đối với các loại cây thân gỗ như mai, đào, trà… cần cắt sâu sát vị trí phân cành hợp lý, tạo dáng cân đối và loại bỏ khoảng 1/3 chiều dài cành đã ra hoa. Với cây bonsai hoặc cây có tán rậm, việc tỉa định kỳ còn giúp thông thoáng tán lá, hạn chế nấm bệnh và côn trùng ẩn náu.

Cắt tỉa không chỉ mang ý nghĩa thẩm mỹ mà còn có giá trị sinh lý thực vật: kích thích cây ra chồi mới, trẻ hóa cành, tái tạo cấu trúc tán và cân bằng sinh trưởng. Nếu bỏ qua bước này, cây dễ bị suy kiệt do tiêu hao dinh dưỡng kéo dài sau thời kỳ ra hoa.

Vệ sinh chậu và phòng trừ mầm bệnh

Sau Tết, cây thường được đặt trong nhà nhiều ngày, môi trường kín, ít thông gió và ánh sáng hạn chế. Điều này tạo điều kiện cho nấm, vi khuẩn và côn trùng phát triển. Vì vậy, cần vệ sinh sạch sẽ bề mặt chậu, loại bỏ rác hữu cơ, lá rụng, đất bám quanh thành chậu.

Định kỳ xới nhẹ bề mặt đất để phá váng, tăng độ thông thoáng và hỗ trợ trao đổi khí cho rễ. Nếu phát hiện dấu hiệu nấm bệnh như mốc trắng, thối rễ, chảy nhựa… cần xử lý sớm bằng các chế phẩm phù hợp. Giữ môi trường chậu cây sạch sẽ cũng góp phần cải thiện chất lượng không khí trong nhà và hạn chế muỗi, côn trùng.

Thay đất và sang chậu khi cần thiết

Đất trong chậu sau một thời gian thường bị nén chặt, cằn cỗi và mất dinh dưỡng do quá trình tưới nước và bón phân trước đó. Nếu không thay đất, bộ rễ sẽ khó phát triển, cây chậm lớn và dễ vàng lá.

Khi sang chậu, nên nhẹ nhàng nhấc bầu cây ra khỏi chậu cũ, rũ bớt đất cũ và cắt bỏ những rễ già, rễ thối hoặc bị xoắn chặt. Việc tỉa rễ giúp kích thích hình thành rễ mới khỏe mạnh hơn.

Chọn chậu phù hợp với kích thước cây. Chậu quá lớn dễ gây ứ nước và khó kiểm soát độ ẩm; chậu quá nhỏ hạn chế không gian phát triển của rễ. Với hoa lan nên sử dụng chậu đất nung có nhiều lỗ thoát nước; các loại cây cảnh khác nên chọn chậu có lỗ thoát nước dưới đáy để tránh úng.

Về giá thể, ưu tiên loại đất giàu hữu cơ, tơi xốp, thoát nước tốt nhưng vẫn giữ được độ ẩm cần thiết. Có thể phối trộn đất thịt nhẹ với phân chuồng hoai mục, trấu hun, xơ dừa hoặc mùn hữu cơ đã xử lý. Nguồn đất sạch và giá thể đạt chuẩn có thể tìm mua tại các trung tâm cây giống uy tín để đảm bảo không mang mầm bệnh vào chậu.

Chế độ tưới nước hợp lý

Tưới nước là yếu tố quyết định sự sống còn của cây sau Tết. Phần lớn cây cảnh chết không phải do thiếu phân mà do tưới sai cách. Nguyên tắc cơ bản là giữ ẩm vừa phải, không để đất quá khô nhưng tuyệt đối tránh úng nước.

Trước khi tưới, nên kiểm tra độ ẩm đất bằng cách chọc nhẹ ngón tay xuống lớp đất mặt khoảng 2–3 cm. Nếu đất còn ẩm, chưa cần tưới thêm. Tần suất tưới phụ thuộc vào từng loại cây, kích thước chậu và điều kiện thời tiết, thường dao động 2–3 lần mỗi tuần.

Không nên tưới vào giữa trưa nắng gắt vì nước bốc hơi nhanh và có thể gây sốc nhiệt cho rễ. Thời điểm lý tưởng là sáng sớm hoặc chiều mát. Với cây ưa ẩm, có thể phủ thêm lớp mùn hữu cơ hoặc xơ dừa để giảm thất thoát nước.

Bón phân đúng loại, đúng liều lượng

Sau giai đoạn ra hoa, cây cần được bổ sung dinh dưỡng để phục hồi. Tuy nhiên, không nên bón phân ngay lập tức khi cây còn yếu. Chỉ nên bón sau khi cây đã ổn định, xuất hiện chồi non mới.

Ưu tiên sử dụng phân hữu cơ hoai mục hoặc phân vi sinh để cải thiện độ phì của đất và tăng cường hệ vi sinh vật có lợi. Các yếu tố dinh dưỡng như đạm, lân, kali cần được cân đối theo từng giai đoạn sinh trưởng. Bón quá nhiều đạm có thể làm cây phát triển lá mạnh nhưng yếu thân và dễ nhiễm bệnh.

Phân bón lá có thể sử dụng bổ sung khi cây cần phục hồi nhanh, đặc biệt với những cây có bộ lá lớn. Tuy nhiên, cần tuân thủ đúng liều lượng khuyến cáo để tránh cháy lá.

Điều chỉnh vị trí và ánh sáng

Một sai lầm phổ biến là để cây trong nhà quá lâu sau Tết. Những cây như mai, đào, trà… chỉ nên trưng trong nhà vài ngày đầu xuân, sau đó cần đưa ra môi trường ngoài trời có ánh sáng tự nhiên.

Cây nội thất như kim tiền, lan ý, vạn niên thanh có thể sống trong nhà lâu hơn, nhưng vẫn cần ánh sáng gián tiếp và không khí lưu thông. Mỗi ngày nên mở cửa để trao đổi khí, giúp cây quang hợp tốt hơn.

Ánh sáng mặt trời là điều kiện thiết yếu cho quá trình quang hợp, tạo oxy và tổng hợp chất hữu cơ. Cây được tiếp xúc ánh sáng đầy đủ sẽ khỏe mạnh, xanh lá và ít sâu bệnh hơn.

Quan sát và xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh

Sau Tết, cây có thể xuất hiện các biểu hiện như vàng lá, rụng lá, chảy nhựa, thối rễ hoặc nấm bệnh. Cần theo dõi sát sao để xác định nguyên nhân: thiếu nước, thừa nước, thiếu dinh dưỡng hay môi trường không phù hợp.

Khi phát hiện cây suy yếu, điều chỉnh ngay chế độ tưới và bón phân. Có thể sử dụng một số chế phẩm sinh học phòng nấm để bảo vệ bộ rễ. Xử lý sớm sẽ giúp cây phục hồi nhanh và tránh lây lan sang các chậu khác.

Kết luận

Chăm sóc hoa, cây cảnh sau Tết không quá phức tạp nếu nắm vững nguyên tắc cơ bản về cắt tỉa, thay đất, tưới nước, bón phân và điều chỉnh ánh sáng. Quan trọng nhất là quan sát thường xuyên và can thiệp kịp thời khi có dấu hiệu bất thường.

Khi được chăm sóc đúng kỹ thuật, những chậu hoa, cây cảnh không chỉ sống sót qua năm mà còn phát triển bền vững, giữ được dáng đẹp và sức sống mạnh mẽ. Đây cũng là cách để giá trị của mỗi chậu cây được kéo dài, thay vì chỉ dừng lại trong vài ngày xuân ngắn ngủi.

Trong bối cảnh nhu cầu giống cây trồng ngày càng tăng cao, việc tìm kiếm một đơn vị uy tín chuyên cung cấp cây giống chất lượng, nguồn gốc rõ ràng và ứng dụng công nghệ cao đang trở thành mối quan tâm hàng đầu của người làm nông nghiệp trên khắp Việt Nam. Vì vậy, ViGen.vn – Trung tâm cây giống ViGen là đơn vị chuyên cung cấp giống cây trồng, giống cây và cây giống Việt Nam ứng dụng công nghệ cao, đặc biệt là cây giống cấy mô, với nguồn cung ổn định từ trại cây giống, trại giống cây trồng đạt chuẩn, phân phối cây giống giá sỉ và bán cây giống qua hệ thống đại lý toàn quốc, giúp khách hàng dễ dàng tìm được địa chỉ mua cây giống uy tín khi cần mua cây giống ở đâu, từ nhà sản xuất cây giống đến nguồn cung cây giống chất lượng cao.